Amsterdam,  19 januari
Bellevue, Leidsche kade.

Op 16 januari was een optreden geboekt in Hotel Parkzicht, maar die avond werd afgezegd, 19 januari kwam daarvoor in de plaats. Andere bronnen vermelden dat 16 januari wel was doorgegaan.


(Het is bekend dat er informele Dada-avonden zijn gehouden bij vrienden en bekenden thuis, wellicht bij de familie Harrenstein aan de Weteringschans 141, een ontmoetingsplek voor Nederlandse en buitenlandse kunstenaars. De woning was ingericht door Gerrit Rietveld, die in die tijd het Rietveld-Schöderhuis in Utrecht bouwde. Mevrouw Harrenstein was de zus van Truus Schröder-Schräder.)

 

Pers en Publiek:

Theater Bellevue in Amsterdam was afgeladen. Men verwachtte provocatie en veel tumult. Tijdens Van Doesburgs voordracht begon het publiek zelf al te blaffen, te kraaien en te miauwen, waardoor Schwitters in Amsterdam zijn mond maar hield. Eveneens in Amsterdam werd Nelly van Moorsel onder luid gebrul een boeket aangeboden en Huszar's 'Simultaneïstisch-méchanische dans' door een 'Hup Ajax!' beantwoord.




De Christelijke Amsterdammer schreef op 31 januari:

"Maar waarom zouden we de voorbeelden vermenigvuldigen, terwijl we ze vlak bij, in onze eigen kring en in ons eigen hart voor het grijpen hebben. Hoeveel gedachten in ons leven zijn dwaze gedachten, hoeveel woorden dwaze woorden, hoeveel daden waanzinnige daden? Wanneer christenen die eenzelfde Heiland volgen, onder elkaar twisten en 'ketteren' over bijkomstigheden, in plaats van met één hart en één ziel zich op te maken om de brandende wereld te redden, is dat dan soms verstandig? Neen we willen niet spotten met de Dadaïsten zonder de hand te steken in eigen besmetten boezem! Daar zit een lelijke Dadaïst in ons aller hart!"

L.J Jordaan, Dada in Amsterdam.

Over Van Doesburg: "Wat is Dada? "Dada is de schrik van den club-fauteuil-bourgeois, van den kunstcriticus, van de artist, van de konijnenfokker, van de hottentot. Dada is een gezicht. Dada wil geleefd zijn. Dada is de sterkste negatie van alle culturele waardebepalingen, dada is" ... enfin, met deze snorkenden nonsens ging de Hollandsche inleider van den glorieuzen Dada-avond nog 'n half uurtje door en eindigde met de ironische vraag aan 't publiek: "Weet U nu wat Dada is?" Ik betwijfel het! Want hij verzuimde enige der meest interessante kwalificaties van Dada op te sommen. Hij zei niet: "Dada is 'n kolossaal boerenbedrog." "Dada is 'n dood-ordinaire geldklopperij." "Dada is 'n hoon en 'n vernedering van alle geachte aanwezigen." "Dada is een grof-betaalde clownerie - 'n brutale aanval op uw Hollandsche guldens!" en over Schwitters: "Op het tooneel? O, ja dat is waar, daar stond een zekere heer Kurt Schwitters en sprak wartaal. Het Interesseerde echter niemand, en hijzelf citeerde z'n nonsens met 'n dood-ernstig en zelfs enigszins melancholiek gezicht. Hij zal eerst gelachen hebben, vermoed ik, toen hij de recette van Hollandsche guldens natelde".

Uit: Het Leven, 27 januari 1923.

Zie op de pagina Dada Varia voor een link naar de  volledige tekst van L.J. Jordaan.


De locaties:



Hotel Parkzicht ca. 1913 en Park Hotel 2011



Bellevue 1920 en 2011


bronnen:
-Theaterinstituut Nederland, Amsterdam
-Openbare Bibliotheek Amsterdam
-Stadsarchief Amsterdam
-Koninklijke Bibliotheek Den Haag
-literatuur:
 zie bij 'Geraadpleegde literatuur'
-internet


< terug naar de Inleiding